سيد علاء الدين محمد گلستانه
397
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
[ نكوهش حسد ] وَ ايَّاكُمْ أنْ يَحْسُدَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً ، فَإنَّ الكُفْرَ أصْلُهُ الْحَسَدُ . و پرهيز نماييد از آن كه بر يكديگر حسد بورزيد ؛ زيرا كه اصل كفر ، حسد است . و حسد ، عبارت از آن است كه كسى آرزو كند زايل شدن نعمتى را از ديگرى از براى آن كه به دست او آيد يا هيچ نداشته باشند . و غِبطه ، آن است كه آرزو كند حاصل شدن آن نعمت را از براى خود ، بى آن كه زوال نعمت ديگرى را خواهد . و غبطه از صفات حميده ، و حسد از كبائرِ صفات ذميمه است . و محمّد بن يعقوب كلينى رحمه الله از حضرت امام صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : مؤمن ، صاحب غبطه مىباشد و حسد نمىورزد و منافق ، حسد مىورزد و صاحبِ غبطه نمىباشد . « 1 » و از جملهء آنچه در باب حسد وارد شده ، از آن حضرت روايت نموده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه : خداى - عزَّ و جلَّ - به موسى بن عمران عليه السلام خطاب فرمود كه : يابن عمران ! حسد مبر بر مردم در آنچه من از فضل خود به ايشان عطا مىكنم ، و چشم بر آن مينداز و دل بر آن مبند ؛ زيرا كه حسود ، راضى به نعمت من نيست و منع مىكند قسمتى را كه من در ميان بندگان خود كردهام ، و كسى كه چنين باشد ، من از او نيستم و او از من نيست . « 2 » و از آن حضرت ، روايت كرده فرمود : آفت دين ، حسد است و عُجْب ، يعنى خودبينى و افتخار « 3 » . « 4 » و از آن حضرت ، روايت كرده كه فرمود : حسد ، ايمان را مىخورَد ، همچنان كه آتش ، هيمه را مىخورَد . « 5 » و ابن بابويه رحمه الله در خصال ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود : حضرت لقمان به پسر خود گفت كه : حسد [ كننده ] سه علامت دارد : وقتى كه از برابر مىرود ، غيبت مىكند ؛ و وقتى كه حاضر مىشود ، تملّق مىكند ؛ و وقتى كه مصيبتى روى مىدهد ، شماتت مىكند . « 6 » و از حضرت امير المؤمنين عليه السلام روايت كرده كه فرمود : خداى - عزَّ و جلَّ - شش طايفه را به
--> ( 1 ) . همان ، ص 307 ، ح 7 . ( 2 ) . همان ، ص 307 ، ح 6 . ( 3 ) . الف : - « و از آن حضرت ، روايت كرده كه فرمود : آفت دين ، حسد است و عُجْب ، يعنى خودبينى و افتخار » . ( 4 ) . همان ، ح 5 . ( 5 ) . همان ، ص 306 ، ح 1 و 2 و ج 4 ، ص 89 ، ح 9 . ( 6 ) . الخصال ، ص 121 ، ح 113 .